Introduksion Diad Kasaysayan na Pamaaligwas Na Kakao .

Kasin saray totoo natan so medyo "mundo" odino "agmakasalamat"? Saray masamit a tsokolate a kendi so abayag lan "walad kaabungan na ordinaryon totoo" tan kabkabat ni ingen na kada sankaabungan, anggan diad saray bibii tan ugugaw. Balet, say manunan materyal a gawa ed panaggaway tsokolate, say kiew a kocaya na tanaman, et "akaamot ed boduro tan ag-amta na mundo" tan ngalngali la nalingwanan na totoo.
Sanen adiskobre nen Columbus so Balon Mundo na Amerika, saray taga Europa so nanapuran linma’d mabunan dalin na Amerika pian namoria so pirawat dan onyaman. Dakel so naaralan na saray taga Europa ed saray Katutubon Amerikano tan sigpot dan inusar itan, a baleg so epekto to tan baleg so nagamoran da.
Diad saman a panaon, linma ed Mexico iray Kastila tan anengneng dan saray sinsilyo na Indian ed tindaan et sakey a klase na bukel na tanaman. Sayan klase na sinsilyo so nayarin igiling a magmaliw a pulbos tan ilaok ed arina na mais pian manggawa na saray cake. Labalabay na saray Indian so mangan ed sayan klase na cake. Nibaga a say pangan ed sayan klase na cake so manggawa ed sikan mabiskeg tan agmakapoy. Tinawag na saray Indian yan bukel na tanaman " tsokolatin ukis" tan tinawag ya " tsokolate" so tawag na saray Kastila. Sayan klase na kiew ya mamapawala na "ksololate" so ombabaleg ed kaatapan na kaatapan tan medyo matalag. Saray Indian so kaukolan ya onlad baleg a katakelan pian naromog da itan pian makapili ra na "ksoklate". Tinawag na saray Indian iyan kiew na "Caca Hutoli". Diad saginonor, inngaran na botanista iyan kiew "kiew na kakaw" base ed sayan panangibalikas. Say inkaapit na España so baleg a kaimportanti ed "ksocotea". Impawil da itan pawil ed España panamegley na barko tan inreport da so mahikon epekto na "ksololate" ed ari. Say Ari na España so nananam na "ksololate" a mismo tan binilin to so mantipon na baleg a bilang na bukel na kiew na coaa manlapud Mexico tan ipaalagey so inmunan panagproseso tan panaggawa na tanaman ed España. Diad loob na nilasus a taon, saray taga-Sagur so tuloytuloy a walaan na inobhe a tsokolate tan angitarok na nilibon taganon kendila ed tsokolate, a walaan na maabig a betang ed pamayaman ed tagano na too.
Say Cocoa et makapainteres a melag a kiew na pamilya ya Steculicaee. Say sankabalgan a kabiangan na satan et manrosas tan manbunga itan ed saray daan lan sanga. Saray rosas so direktan walad puon, tan saray bunga so direktan ontubo met ed puon. Melag iray rosas tan baleg iray prutas. Saray prutas so oval, a walaan na bantog iran pristitiko iran linya ed tapew. Sikara so kolor-kahel dia{5} so kolor-balatyang. Kada prutas et manbelat na manga 1 kilo. Kada kiew na kakaw et makapawala na 60{2} 70 prutas, tan kada prutas et walaan na 30-50 bukel. Sarayan bukel so hilaw a materyales parad tsokolate. Saray bukel na kakaw so walaan na sakey a klase na mantikilya na kakaw, a malet ed temporaryo na kuarto, balet ta onggapon natunaw ed 37 a grado. Say temperatura na too et 37.5 grado, kanian say tsokolate ya ginawa na mantikilya na kao et ag natunaw no bembenan ed lima, noagta natunaw no bembenan ed sangi. "Say natunaw labat ed sangi, aliwan diad lima" so magmaliw sirin a sankamapaatageyan a panag-anunsio na saray manag-ayew na tsokolate. Say pulbos na kakaw so walaan na dakel a thermal ya enerhiya. No sarag na saray doktor so mangan na pulbos na kakaw antis ya onla ed lamisaan odino piloto na panag-operate antis ya onalis, sarag dan pansiansiaen so mabiskeg ya biskeg da ed andukey a panaon. Niarum ni, say pulbos na kakaw so mayaman ed protina, walaan na makapasagyat tan makapakiwas ya epekto, tan nayarin usaren bilang atagey ya iinumen.
Say tsa, kape, tan kakaw so taloran manunan iinumen ed mundo. Nanlapud Asia so tsa, ginmapo so kape ed Aprika, tan say kape et nanlapud Amerika. Ompatnag a saya so masilib ya uksoyan. Inerman so nanlapuan da, saray tanaman so kaslakan a kayamanan na katooan tan manlingkor ed amin a katooan.
Say kiew a kakaw so sakey a tanaman a singa troso ya ag-onkikiwas, Estekulace. Say kiew a kakaw so ontubo a kalkalna tan malimpek a tuloy. Nayarian to labat so mamawala na saray bukel na kakaw kayari na 5{10}7 taon na panagtanem. Say ani so sankatageyan sano say kiew so mantaon na 25, insan kalkalnan onkupas itan. Say bunga to et 4-6 bulan. Mamidua ed sakey taon ya ontubo, tan say manunan panaon na panag-ani et manlapud Oktubre anggad Disyembre. Say panaon na panag-ani na saray kiew na kakaw ed Ecuodo et diad mas saginonor a panaon, kaslakan et manlapud Disyembre anggad Enero na ontumbok a taon. Say prutas et singa pod, 15-30 cm so karukey to, berde ed paway, tan walay 30.40 ya prutas ed loob. Kayari na panag-ani, kaukolan ya paalsaen tan ipaway iray bukel na kakaw. Kada kiew et sarag ton anien so 1-2 kg na amagan bees na kakaw ed sakey taon.
Say kakaw so walaan na atagey a sustansia. Say manunan sangkaili to et mantikilya na kakao, teboramine tan caffeine, salanti, carbohydrates, taba, protina tan minerins a singa say magnesium, garaas tan alliiid (singa say seseg na laman) (singa bilang sekreto.
Saray bukel na kakaw so manunan materyal parad panaggaway tsokolate, tan wala met iray semita{0} asumpal iran produkto tan nasumpal iran produkto. Singa say apilat ya kakaw, pulp na kakaw, likidon likido na kakaw o duga, mantikilya na kakaw tan pulbos na kakaw. Say natitilak a kakaw so nayarin usaren met bilang hilaw a materyal parad saray pampaso, bilang tagano na ayayep, tan parad panag-ala na alak.
Say mantikilya na kakaw et natural a taba ed kakaw, ya ag-ondaraak so dala. Mangiiter met itan na tsokolate ed nikadkaduman inkakinis tan kabutsa{1}{} {3} katandaan na ngipen. Impanengneng na saray impanaral ya anggaman say mantikilya na kaoo et walaan na atagey a napnon taba, ag-itan mamapabaleg na dala a singa ed arum niran taba a napno na sona. Saya so lapud walaan itan na atagey a karga na asido na shear. Say asido na asido so sakey ed saray manunan asido na taba ed mantikilya na kakaw, a nayarin mamaabeba ed thostador na dala.